Sektor laboratorija za vode
Laboratorija obavlja poslove koji obuhvataju:
- uzorkovanje površinskih, podzemnih i otpadnih voda;
- fizičko-hemijska i hemijska ispitivanja voda;
- biološka, mikrobiološka i ekotoksikološka ispitivanja i praćenje bioloških i mikrobioloških pokazatelja kvaliteta voda;
- terenska mjerenja i ispitivanja;
- ispitivanja kvaliteta i tereta zagađenja otpadnih voda;
- kontrolna ispitivanja u okviru propisanih ovlaštenja;
- obradu, kontrolu i stručnu analizu rezultata ispitivanja;
- izradu laboratorijskih izvještaja i vođenje odgovarajućih evidencija;
- postupanje i pružanje stručne podrške u slučajevima incidentnih i vanrednih zagađenja voda;
- učešće u praćenju kvaliteta voda i procjeni stanja voda na vodnom području rijeke Save;
- saradnju s nadležnim organizacionim jedinicama Agencije i drugim institucijama i subjektima u poslovima iz djelokruga Laboratorije;
- primjenu propisa, stručnih standarda, procedura kvaliteta i mjera zaštite na radu pri obavljanju laboratorijskih i terenskih poslova.
Rezultati rada Laboratorije predstavljaju stručnu osnovu za praćenje kvaliteta i stanja voda, planiranje i provođenje mjera zaštite voda i druge poslove upravljanja vodama u nadležnosti Agencije.
Ovlaštenje i akreditacija
Laboratorija za vode Agencije za vodno područje rijeke Save predstavlja stručnu i tehnički osposobljenu laboratoriju za ispitivanje kvaliteta voda, koja svoje aktivnosti provodi u skladu s važećim propisima, zahtjevima sistema upravljanja kvalitetom i međunarodno priznatim standardima.
Laboratorija je ovlaštena od Federalnog ministarstva poljoprivrede, vodoprivrede i šumarstva za obavljanje ispitivanja kvaliteta voda, u okviru propisanog obima ovlaštenja. Ovlaštenje obuhvata ispitivanja sastava i kvaliteta površinskih, obalnih i podzemnih voda, kao i ispitivanja otpadnih, tehnoloških i drugih voda te druge vrste ispitivanja u skladu s važećim rješenjima i propisanim obimom rada.
Poseban značaj predstavlja ovlaštenje Laboratorije za kontrolna ispitivanja tereta zagađenja otpadnih voda pojedinih zagađivača direktnim mjerenjem, u skladu s rješenjem nadležnog federalnog ministarstva. Ova uloga omogućava provođenje kontrolnih mjerenja i provjeru rezultata ispitivanja u okviru sistema kontrole zagađenja voda.
Laboratorija posjeduje akreditaciju Instituta za akreditiranje Bosne i Hercegovine (BATA) prema standardu BAS EN ISO/IEC 17025:2018, čime je potvrđena njena stručna osposobljenost, tehnička kompetentnost i sposobnost za provođenje akreditiranih metoda ispitivanja i uzorkovanja.
U okviru četvrtog akreditacionog ciklusa, Laboratoriji AVP Sava je u 2026. godini produžena akreditacija, uz kontinuirano proširivanje i unapređivanje obima akreditiranih metoda. Laboratorija trenutno raspolaže sa 62 akreditirane metode za određivanje 97 parametara u površinskim, podzemnim, pitkim i otpadnim vodama, uključujući i uzorkovanje.
Akreditacija, ovlaštenje Federalnog ministarstva i kontinuirano unapređivanje stručnih i tehničkih kapaciteta potvrđuju opredijeljenost Laboratorije za osiguravanje pouzdanih, stručnih i sljedivih rezultata ispitivanja koji predstavljaju značajnu osnovu za monitoring, zaštitu i upravljanje vodnim resursima.
Organizacija Laboratorije
Sektor Laboratorija za vode organiziran je kroz tri odjeljenja, koja u okviru svojih stručnih nadležnosti obavljaju poslove ispitivanja, praćenja i ocjene kvaliteta voda, kao i terenskog uzorkovanja i ispitivanja otpadnih voda.
Odjeljenje za hemiju
Odjeljenje za hemiju obavlja hemijska i fizičko-hemijska ispitivanja površinskih, podzemnih i otpadnih voda, kao i druge specijalističke analize u okviru akreditiranog obima Laboratorije. Poslovi obuhvataju pripremu i obradu uzoraka, provođenje analiza savremenim instrumentalnim metodama, kontrolu mjernih instrumenata, obradu i tumačenje rezultata te učešće u razvoju i unapređenju ispitnih metoda.
Odjeljenje za biologiju
Odjeljenje za biologiju obavlja uzorkovanje, ispitivanje i procjenu bioloških, mikrobioloških i ekotoksikoloških pokazatelja kvaliteta voda, u skladu s važećim metodama i zahtjevima monitoringa. U okviru svojih poslova učestvuje u praćenju i ocjeni ekološkog stanja voda, obradi i tumačenju rezultata bioloških ispitivanja, kao i u aktivnostima vezanim za zaštitu i očuvanje vodnih ekosistema.
Odjeljenje za uzorkovanje
Odjeljenje za uzorkovanje obavlja terensko uzorkovanje površinskih, podzemnih i otpadnih voda, mjerenja i druge poslove vezane za ispitivanje voda. Poseban dio djelatnosti odnosi se na kontrolna ispitivanja tereta zagađenja otpadnih voda, uključujući određivanje ekvivalentnog broja stanovnika (EBS), kao i aktivnosti u slučaju incidentnih i vanrednih zagađenja voda.
Kvalitet i stručnost
Aktivnosti Odjeljenja međusobno su povezane i čine jedinstven sistem stručnog djelovanja Laboratorije – od planiranja i provođenja uzorkovanja, preko laboratorijskih ispitivanja i obrade rezultata, do izrade izvještaja i stručnog tumačenja podataka. Rezultati rada Laboratorije koriste se za potrebe monitoringa, praćenja stanja i zaštite voda te drugih poslova upravljanja vodama iz nadležnosti Agencije.
Laboratorija posebnu pažnju posvećuje pouzdanosti i sljedivosti rezultata ispitivanja, primjeni odgovarajućih metoda, kontroli kvaliteta, održavanju i unapređenju stručnih kompetencija zaposlenih te kontinuiranom razvoju laboratorijske infrastrukture i opreme.
Na ovaj način Laboratorija doprinosi pouzdanom praćenju kvaliteta voda i osiguravanju stručne osnove za održivo upravljanje i zaštitu vodnih resursa na vodnom području rijeke Save.
